Wszechnica Witkowskiego 2009/10

Historia a popkultura - spotkanie z Sylwią Chutnik

Sylwia ChutnikW ramach spotkań Wszechnicy Witkowskiego V LO mieliśmy przyjemność gościć pisarkę młodego pokolenia – Sylwię Chutnik. Jest ona autorką powieści Kieszonkowy atlas kobiet, za którą otrzymała Paszport Polityki w kategorii Literatura za rok 2008. Pisarka jest także działaczką społeczną – współtworzy i kieruje Fundacją MaMa, zajmującą się obroną praw kobiet. Pracuje również jako przewodnik miejski – oprowadza zwiedzających po stolicy, pokazując niezwykłe miejsca w Warszawie. W bieżącym roku Chutnik otrzymała nominację do Nagrody Fundacji im. Kościelskich.

Jak zdradziła pisarka – kończy właśnie pracę nad drugą powieścią, która opowiada o losach kobiet w trakcie powstania warszawskiego. Zainteresowanie drugą wojną światową i wydarzeniami w Warszawie sprowokowało taki a nie inny temat spotkania z uczniami klas maturalnych. Główne zagadnienia poruszane podczas dyskusji to: obecność historii najnowszej w dyskursie publicznym, polityka państwa w zakresie pamięci historycznej oraz kształt współczesnego patriotyzmu. Uczestnicy analizowali sposób, w jaki opowiada się o drugiej wojnie światowej w mediach; komentowano swoistą modę na rekonstrukcje wydarzeń historycznych, panującą ostatnimi czasy.

Gorącą dyskusję wywołało pytanie pisarki – skierowane do uczniów – dotyczące znaczenia patriotyzmu wśród przedstawicieli młodego pokolenia. W gronie uczestników znaleźli się także wielbiciele talentu autorki Kieszonkowego atlasu kobiet – był czas na autografy po zakończeniu rozmowy.

Sywlia Chutnik podczas swojej wizyty w Krakowie poza spotkaniem w V LO uczestniczyła także w Nocnym Czytaniu – uroczystości związanej z wręczeniem Nagrody Fundacji im. Kościelskich.

Adam Zamojski

Adam ZamoyskiSyn hrabiego Stefana Adama Zamoyskiego i księżnej Elżbiety z Czartoryskich Zamoyskiej. Urodził się w Nowym Jorku, a młodość spędził w Londynie. Jest absolwentem uniwersytetu w Oksfordzie, gdzie studiował historię, filologię francuską i rosyjską. Unikając jakichkolwiek więzi z uczelniami czy innymi instytucjami, zajmuje się pisaniem książek i artykułów, głównie na tematy związane z Polską. Często też wypowiada się na łamach prasy brytyjskiej i w BBC.

Jako historyk Adam Zamoyski przedstawia dzieje Polski z dystansem, często widząc w nich sens niedostrzegalny dla większości Polaków. Ukazuje sukces lub zalążek sukcesu tkwiący tam, gdzie inni dostrzegają jedynie chaos i anarchię. W swoich książkach przedstawia momenty chwały i najznamienitsze postaci w naszej historii. Przekonuje, że to, co różni nas od innych narodów Europy, jest naszą wartością, a nie obciążeniem.

Książki Adama Zamoyskiego cieszą się zarówno dobrą opinią w sferach akademickich jak i popularnością wśród czytelników, regularnie trafiając na listy bestsellerów. Dzięki temu w istotny sposób przyczyniły się do rozpowszechnienia wiedzy o Polsce nie tylko w świecie anglosaskim, lecz w wielu innych krajach, do których dotarły w przekładach.

Wojciech Bonowicz

Wojciech BonowiczTischnerW auli V LO przy Studenckiej 12 pojawił się Absolwent naszej szkoły: Wojciech Bonowicz – współpracownik „Tygodnika Powszechnego”, poeta oraz autor monografii książkowej o księdzu profesorze Józefie Tischnerze. W ramach Wszechnicy Witkowskiego pan Bonowicz w dniu 17 lutego 2010 opowiadał o spuściźnie intelektualnej profesora Tischnera oraz o jego specyficznym, pełnym radości stosunku do świata. Uczniowie mieli okazję obejrzeć fragmenty archiwalnego programu telewizyjnego z wywiadem, jaki przeprowadziła z księdzem Tischnerem Alicja Resich-Modlińska. Wojciech Bonowicz przybliżył sylwetkę księdza Tischnera poprzez przygotowywaną właśnie do druku w wydawnictwie ZNAK książkę Kapelusz na wodzie, która ma portretować bohatera od strony mniej oficjalnej, prywatnej.


Piotr Legutko

Piotr LegutkoPublicysta i dziennikarz, redaktor naczelny Dziennika Polskiego. Wcześniej redaktor naczelny Czasu Krakowskiego i Gościa Niedzielnego. Współpracownik Tygodnika Powszechnego i Rzeczpospolitej. Jest związany z TVP. Wykładowca w Studium Dziennikarskim PAT. Piotr Legutko promował w naszej Szkole swoją ostatnio wydaną książkę pt.,,Sztuka debaty czyli jak się nie dać”. Ubolewając nad kondycją wspólczesnej debaty telewizyjnej jako człowiek mediów daje wskazówki, ostrzeżenia i dobre rady np; jak nie dać się przegadać czy zakrzyczeć. Podał sprawdzone przez siebie skuteczne rady jak zaistnieć w życiu publicznym.

Prof. dr hab Krzysztof Ożóg

Pracownik naukowy Instytutu Historii Uj. Głównym przedmiotem Jego zainteresowań jest historia Polski, Niemiec i Europy w okresie średniowiecza i doby wczesnonowożytnej (XIV w.) Jego wykład dla naszych uczniów rzucił ,,Nowe spojrzenie archeologów i historyków na początki państwa polskiego”.

Prof. dr hab. Tadeusz Gadacz

Tadeusz Gadacz

 

 

Jest uczniem ks. prof. Józefa Tischnera. Był dziekanem Wydziału Filozoficznego PAT.Pracuje w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. Jest redaktorem Encyklopedii Religii i autorem 130 publikacji naukowych. Zajmuje się historią filozofii XX wieku: FIlozofii Boga i religii, Filozofii człowieka i metafizyką. W Naszej szkole przedstawił wykład na temat zagadnień filozofii dialogu. W drugiej części profesor odpowiadał na pytania stawiane przez młodzież.

 

Wojciech Bonowicz - Lekcja czytania Tischnera

W poniedziałek 19 kwietnia 2010 odbyła się pierwsza z imprez towarzyszących X Dniom Tischnerowskim: w krakowskim V Liceum Ogólnokształcącym Wojciech Bonowicz poprowadził „Lekcję czytania”, podczas której z przybyłymi licznie uczniami analizował esej ks. Tischnera „Chochoł sarmackiej melancholii”. Esej powstał przed czterdziestu laty. Odnosił się do atmosfery, jaka zapanowała w Polsce po wydarzeniach marcowych 1968 r. i – szerzej – do pewnego sposobu przeżywania historii i religii, obecnego w polskiej mentalności. Bonowicz skupił się najpierw na źródłach, do których nawiązał Tischner, tworząc analizowany fenomen: tytułowego „chochoła”. Oprócz „Wesela” Wyspiańskiego i tradycji młodopolskiej były to: negatywna interpretacja sarmatyzmu, filozoficzna refleksja wokół melancholii oraz twórczość Witolda Gombrowicza.

Następnie wspólnie z uczniami Bonowicz odtwarzał elementy „chocholego” postrzegania i przeżywania świata: specyficzne przeżycie czasu (jako czasu zamkniętego), stosunek do historii (która staje się historią fatalnych przypadków), podatność na melancholię (która przesłania prawdę o własnym losie), „drażnienie smaku” (epatowanie cierpieniem), antyintelektualizm (niechęć do stawiania pytań fundamentalnych) oraz osobliwy stosunek do religii (zamiast wiary – nie-niewiara, czyli postawa nie oparta na akcie zawierzenia, lecz na zamiłowaniu do pewnego obyczaju).

„Przyszło nam czytać ten tekst w nowym kontekście. Czy według was jest on aktualny? Czy w naszym świecie pojawia się czasem chochoł sarmackiej melancholii?”, zapytał na koniec Bonowicz. „Zawsze jest takie niebezpieczeństwo”, odparł jeden z uczestników. „Taka jest skłonność ludzkiej natury”. „Ale czy dziś – w was lub wśród was – gnieździ się ten chochoł? Czy coś z chochoła mamy w sobie?” Na to pytanie odpowiedź nie padła. Uczniowie byli jednak zainteresowani propozycja Tischnera, a część przyznała, że sięgnie po inne jego teksty.

Wojciech Bonowicz podczas wykładuWojciech Bonowicz podczas wykładu

Dominika Ożarowska

Dominika OżarowskaUczniowie V LO mieli okazję spotkania się z autorką książki Nie uderzy żaden piorun – Dominiką Ożarowską, która również jest uczennicą krakowskiej szkoły średniej. W dniu 21 kwietnia 2010 w Piątce gościła wspomniana młoda pisarka oraz jej wydawca, dyrektor Korporacji Ha!art – Piotr Marecki. Dominika Ożarowska obecne jest uczennicą klasy maturalnej Liceum Artystycznego w Krakowie i zadebiutowała powieścią o pokoleniu młodzieży urodzonej po 1989 roku. W oparciu o wspomnianą książkę w „Tygodniku Powszechnym” wywiązała się dyskusja dotycząca tak zwanego Pokolenia III RP i jego specyfiki. Dyskusję otworzyła artykuł Jana Sowy pt. Dyskretna nuda młodej burżuazji. Uczniowie V LO mieli okazję porozmawiać z autorką na temat samej książki, na temat towarzyszącej jej debaty oraz o sposobach opisu młodego pokolenia praktykowanych przez media.

Prof. Jadwiga Staniszkis

Wykłada na Wydziale Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz w Wyższej Szkole Biznesu - National Louis University w Nowym Sączu.

Jadwiga StaniszkisZajmuje się szeroko pojętą socjologią polityki, a także socjologią ekonomiczną i socjologią organizacji. W kręgu jej zainteresowań znajdują się problemy transformacji politycznej, gospodarczej i społecznej w Polsce oraz Europie Środkowej i Wschodniej, teoria realnego socjalizmu i postkomunizmu, a także globalizacja.

Autorka wielu książek, m.in. „Samoograniczająca się rewolucja” (1985), „Ontologia socjalizmu” (1988), „Postkomunizm” (2002), „Władza globalizacji” (2003), „O władzy i bezsilności” (2006). 23 kwietnia 2010 roku wygłosiła wykład w naszej szkole pt. ,,Europa po Traktacie Lizbonskim. Polska w świetle ostatnich wydarzeń”.